Wystąpienie: Paweł Śliz

Stanowisko

Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Omawiany projekt dotyczy bardzo wymiernej dla systemu polskiego penitencjarnego zmiany. Osoby skazane na karę pozbawienia wolności niższą niż 3 lata mogłyby ubiegać się o odbycie jej pozostałej części w systemie dozoru elektronicznego, gdy do końca kary pozostaje najwyżej 18 miesięcy. Na dzień dzisiejszy granica ta wynosi 6 miesięcy. W mojej opinii wskazaną zmianę należy poprzeć, gdyż pozwala rozsądniej i efektywniej zarządzać wykonywaną karę. Daje sądowi większe możliwości tam, gdzie zachowanie skazanego i ocena jego sytuacji uzasadniają podjęcie takiej decyzji.

Pamiętajmy, że za tą nowelizacją stoją bardzo zwyczajne sprawy. Praca, z której można zapłacić alimenty. Możliwość spłaty zobowiązań i naprawienia szkody wyrządzonej pokrzywdzonemu. Utrzymanie kontaktu z dziećmi. Skazany odbywający karę w dozorze nie ma przecież pełnej swobody. Musi przestrzegać harmonogramu i nałożonych na niego obowiązków, a jednocześnie może stopniowo porządkować swoje życie.

Warto też zwrócić uwagę na kwestie relacyjne i czystą empatię. Rodzina skazanego również ponosi skutki jego pobytu w więzieniu, szczególnie gdy mówimy o dzieciach. Jeżeli można więc bezpiecznie wykonać karę w sposób, który pozwoli rodzicowi pracować i je utrzymywać, to wszędzie tam, gdzie jest to możliwe, taki środek powinien być stosowany. Jak najwięcej resocjalizacji i jak najmniej represji.

Oczywiście niezależnie od tych argumentów podstawą i priorytetem musi być bezpieczeństwo. Z tego względu projekt zachowuje wyłączenia dotyczące określonych kategorii recydywistów i porządkuje ograniczenia związane m.in. z przestępczością zorganizowaną. Sam wymiar wyroku nie wystarczy do uzyskania zgody na SDE. Szczególnej uwagi wymaga sytuacja pokrzywdzonych. W sprawach przemocy domowej trzeba dokładnie sprawdzić, z kim skazany ma z powrotem zamieszkać. Kontrola jego obecności w domu nie zapewni bezpieczeństwa domownikom. Dlatego tak ważna pozostaje ocena sądu, praca kuratora i adekwatna reakcja na naruszenia.

Na zakończenie chciałem przywołać krótką historię, gdyż początki elektronicznego dozoru są dość ciekawe. Mianowicie amerykański sędzia Jack Love, jeden z pionierów stosowania takiego dozoru, zainspirował się komiksem o Spider-Manie. W jednej ze scen zobaczył urządzenie pozwalające śledzić bohatera i zainteresował się wykorzystaniem podobnego pomysłu w wymiarze sprawiedliwości. Później przez 3 tygodnie sam nosił zwaną w prawniczym żargonie bransoletkę, zanim zastosował ją wobec skazanego. Chciałbym w tym kontekście powiedzieć, że żeby zmieniać i poprawiać wymiar sprawiedliwości, niekoniecznie trzeba być superbohaterem. Czasem wystarczy ze zrozumieniem przeczytać dobrą propozycję i za nią zagłosować.

Ta nowelizacja daje realną szansę na to, żeby więcej skazanych wracało do pracy i wywiązywało się z obowiązków wobec swojej rodziny i pokrzywdzonych i - co najważniejsze - aby jak najwięcej skazanych uczyło się funkcjonować w społeczeństwie i poza więziennymi murami.

Z powyższych względów wskazany projekt zasługuje na poparcie, a Klub Parlamentarny Polska 2050 będzie głosował za tą ustawą. Dziękuję bardzo.