Wystąpienie: Andrzej Szejna

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Polskę i Bułgarię łączą wielowiekowe więzi kulturowe, historyczne i społeczne. Jak podkreślono w projekcie uchwały, oba narody wielokrotnie okazywały sobie solidarność i wzajemne wsparcie, pielęgnując wartości wolności i niepodległości oraz umacniając współpracę między narodami Europy.

Historia tych relacji ma wiele wymiarów. Już w XIX w. Polsce emigranci polityczni, uczestnicy powstań narodowych i przedstawiciele inteligencji angażowali się w życie społeczne i publiczne Bułgarii. Po wyzwoleniu spod panowania osmańskiego Polacy uczestniczyli również w tworzeniu administracji, szkolnictwa, infrastruktury i struktur wojskowych nowego państwa. W kolejnych dziesięcioleciach rozwija się współpraca polityczna i społeczna, a szczególne znaczenie miały kontakty naukowe, akademickie i kulturalne.

Z punktu widzenia Lewicy ważne jest właśnie to, że relacje międzynarodowe nie ograniczają się wyłącznie do spotkań rządów i podpisywania dokumentów. Budują je przede wszystkim ludzie, naukowcy, studenci, pracownicy kultury, samorządy, organizacje społeczne oraz zwykli obywatele. Dzisiaj oba państwa współpracują również jako członkowie Unii Europejskiej i NATO.

Projekt wskazuje na wspólne działania na rzecz bezpieczeństwa, stabilności i rozwoju regionu, na wspieranie integracji europejskiej Bałkanów oraz rozwijanie partnerstwa gospodarczego poprzez Inicjatywę Trójmorza i projekty infrastrukturalne i energetyczne.

Symboliczna jest również sama data. Uzasadnienie wskazuje, że 14 lutego nawiązuje do rocznicy śmierci św. Cyryla, który wraz ze swoim bratem św. Metodym został ogłoszony przez Jana Pawła II patronem Europy. Co więcej, 1 kwietnia 2026 r. odpowiednią uchwałę przyjęło również 51. Zgromadzenie Narodowe Bułgarii.

Wysoka Izba! Ustanowienie Dnia Przyjaźni i Współpracy Polsko-Bułgarskiej 14 lutego, a więc również w Dzień Zakochanych, a z drugiej strony w Narodowy Dzień Pamięci Żołnierzy Armii Krajowej, ma charakter symboliczny i deklaratywny, ale symbole mają znaczenie wtedy, kiedy pomagają podtrzymać pamięć, budować wzajemne zainteresowanie i tworzyć przestrzeń dla współpracy dalszej i bliższej.

Dla Lewicy szczególnie ważne jest, aby ta współpraca rozwija się nie tylko między instytucjami państwa, ale szczególnie między obywatelkami i obywatelami, szkołami, uczelniami, samorządami i środowiskami kultury. To właśnie takie kontakty tworzą trwałe więzi między społeczeństwami.

Mając to wszystko na uwadze, klub Lewicy jak najbardziej poprze projekt uchwały w brzmieniu przedstawionym przez Komisję Spraw Zagranicznych i ustanowienie dnia 14 lutego Dniem Przyjaźni i Współpracy Polsko-Bułgarskiej. Dziękuję.