Wystąpienie: Sylwester Tułajew
Rozwój+ 22.10.2026, 67. posiedzenie Sejmu, Poseł tekst niewygłoszony
Punkt porządku dziennego: Oświadczenia.
Tekst niewygłoszony: tego wystąpienia nie wygłoszono na sali obrad. Złożono je na piśmie i dołączono do stenogramu posiedzenia.
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Wczoraj minęły 63 lata od śmierci sierżanta Józefa Franczaka "Lalka", ostatniego żołnierza polskiego podziemia niepodległościowego, który poległ z bronią w ręku. Jako poseł ziemi lubelskiej pragnę przypomnieć człowieka, którego los na zawsze pozostanie związany z Kozicami Górnymi, Piaskami i Lubelszczyzną.
Józef Franczak urodził się w 1918 r., w którym Polska odzyskała niepodległość. Ochotniczo wstąpił do Wojska Polskiego. We wrześniu 1939 r. bronił ojczyzny. Trafił do sowieckiej niewoli, z której zdołał uciec. Podczas niemieckiej okupacji służył w Związku Walki Zbrojnej i Armii Krajowej. Później związał się ze Zrzeszeniem "Wolność i Niezawisłość".
Koniec wojny nie przyniósł mu wolności. Przez kolejne lata był ścigany przez komunistyczny aparat represji. Żył w ukryciu, korzystając z pomocy ludzi, którzy mimo zagrożenia otwierali przed nim swoje domy. Ich odwaga również zasługuje na naszą pamięć i wdzięczność.
21 października 1963 r. w Majdanie Kozic Górnych koło Piasków został otoczony podczas obławy. Zginął z bronią w ręku, 18 lat po zakończeniu wojny. Ta data przypomina, jak długo komunistyczna władza ścigała ludzi niepodległościowego podziemia, jak wysoka była cena przywiązania do wolnej i suwerennej Polski.
Wysoka Izbo! Patriotyzm i odwaga Józefa Franczaka zasługują na trwałe miejsce w naszej pamięci narodowej. Obowiązkiem wolnego państwa jest rzetelne badanie historii, przywracanie nazwisk i upamiętnianie tych, których komunistyczna propaganda skazywała na zapomnienie.
Z tej mównicy oddaję hołd Józefowi Franczakowi oraz mieszkańcom Lubelszczyzny, którzy udzielali mu schronienia i pomocy.
Niech pamięć o "Lalku" uczy kolejne pokolenia szacunku dla niepodległości, odpowiedzialności za ojczyznę i odwagi w obronie własnych przekonań. Cześć jego pamięci!
Zapis w stenogramie Sejmu (otwiera się w nowej karcie)Transmisja (otwiera się w nowej karcie)
Skąd są te dane?
Źródło: System Informacyjny Sejmu, stan danych: 25.10.2026 21:05
Zdjęcie: fot. Kancelaria Sejmu

