Wystąpienie: Michał Pyrzyk

Dziękuję bardzo.

Szanowna Pani Marszałek! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Celem tego przedłożenia, i to należy podkreślić, jest przede wszystkim wzmocnienie gwarancji procesowych i praw stron oraz zapewnienie, że wszyscy uczestnicy postępowania otrzymają pełną i rzetelną informację o swoich prawach i obowiązkach, i to otrzymają ją w prostym i zrozumiałym języku. Dlatego wprowadzone zostają takie same standardy pouczania we wszystkich sądach w kraju oraz zapewniona zostaje spójność między etapem postępowania przygotowawczego i sądowego. Zakładanym celem przedłożenia jest również ułatwienie dostępu i obniżenie kosztów poprzez udostępnienie wzorów pouczeń wraz z ich tłumaczeniami na najczęściej używane języki obce na stronie internetowej Ministerstwa Sprawiedliwości. Ograniczy to, jak powiedziałem wcześniej, wydatki sądów i organów ścigania na indywidualne tłumaczenia zlecane w tym momencie biegłym. Przedłożenie określa szczegółowy zakres pouczeń przekazywanych m.in. przy doręczaniu aktu oskarżenia, wezwaniu lub zawiadomieniu o terminie posiedzenia, wezwaniu na rozprawę w sprawach z oskarżenia prywatnego, wyroku nakazowego oraz w postępowaniu o wydanie wyroku łącznego.

Projekt nakłada na ministra sprawiedliwości obowiązek umieszczania na stronie internetowej ministerstwa, tak jak powiedziałem wcześniej, wzorów pouczeń wraz z ich oficjalnymi tłumaczeniami na języki obce, te najczęściej używane. Wprowadzono obowiązek, jak mówiła pani poseł sprawozdawca, informowania osoby zatrzymanej oraz tymczasowo aresztowanej o prawie i terminie dochodzenia, odszkodowania oraz zadośćuczynienia w przypadku niewątpliwie niesłusznego zatrzymania lub tymczasowego aresztowania.

Z etapu przygotowawczego, jak słyszeliśmy, usunięto te pouczenia, które odnoszą się wyłącznie do etapu sądowego, co też zredukuje ich objętość i uczyni je bardziej czytelnymi dla odbiorców. Zgodnie z projektowanymi przepisami ustawa ma wejść w życie, to już mówię o tym terminie, po zmianach wprowadzonych podczas prac w komisji z dniem 1 marca 2027 r. To kilkumiesięczne przesunięcie da sądom, prokuraturze oraz ministrowi sprawiedliwości dodatkowe 2 miesiące na opracowanie, przetłumaczenie na języki obce i wdrożenie wszystkich ustandaryzowanych wzorów formularzy pouczeń. Przepisy te będą stosowane do postępowań wszczętych i niezakończonych przed tym dniem, przy zachowaniu oczywiście skuteczności dotychczas dokonanych czynności procesowych w tym zakresie. W toku prac komisji przeanalizowaliśmy również uwagi zgłoszone w ramach opiniowania, m.in. przez rzecznika praw obywatelskich. Dokonano drobnych poprawek redakcyjnych i doprecyzowania w poszczególnych przepisach.

Dlatego Klub Polskie Stronnictwo Ludowe będzie głosować za tym potrzebnym rządowym przedłożeniem. Dziękuję bardzo. (Oklaski)