Wystąpienie: Marcin Warchoł

Szanowna Pani Marszałek! Szanowni Państwo! Panie Ministrze! Nadmiar informacji jest dezinformacją. Jeżeli na kilkunastostronicowym formularzu miesza się prawa aktualne, przyszłe i ewentualne, to tak naprawdę adresat nie wie, co może teraz, co może w przyszłości, na jakim etapie, co powinien teraz zrobić w tym momencie.

Dlatego standaryzacja pouczeń jest potrzebna, ale powinna zawierać trzy bardzo istotne elementy. Po pierwsze, krótkie pouczenie odnośnie do danego konkretnego etapu i statusu danego uczestnika postępowania, następnie moduł dodatkowy, zawierający dodatkowe pouczenia tylko wtedy, gdy dane prawo lub obowiązek mogą mieć zastosowanie, i wyraźne wskazanie aktualnych terminów i czynności. Z tych trzech elementów jest skonstruowane właściwe pouczenie danego uczestnika na danym etapie postępowania.

Nie ma sensu wręczać każdemu uczestnikowi postępowania takiego samego podręcznika do postępowania karnego, bo w tym momencie osoba, która nie wybiera się za granicę, jest pouczana o przesłuchaniu przed konsulem, osoba, która nie jest lekarzem, jest informowana o tajemnicy lekarskiej, a ktoś, kto nie jest agentem - o tajemnicy państwowej. Zupełnie bez sensu. Powtarzam: dezinformacja zamiast informacji. Te rozwiązania, co do których mieliśmy początkowo pewne wątpliwości, zyskają pewne akceptowalne ramy, więc będziemy ten projekt popierać.

Mam jeszcze jedną uwagę, panie ministrze. Jednocześnie toczą się prace nad Kodeksem postępowania karnego i art. 16, który wyraża zasadę lojalności procesowej. Niestety nie wiążą się z nim żadne korzystne konsekwencje dla obywatela. Otóż brak pouczenia lub mylne pouczenie o prawach lub obowiązkach uczestnika nie mogą wywołać ujemnych konsekwencji dla takiego uczestnika postępowania. Tyle na papierze. A co w praktyce? Niestety to nie jest w żaden sposób zarzut odwoławczy. Sądy nie akceptują odwołań, w których uczestnicy skarżą się na mylne pouczenia, na brak tych pouczeń. Wywodzą z tego korzystne dla siebie konsekwencje i są odsyłani z kwitkiem, mogą pisać apelacje na Berdyczów. Uważam, że powinniśmy się również zająć konsekwencjami mylnych pouczeń, skutkami dezinformacji i skutkami tego, że ktoś źle został pouczony, nie został pouczony i np. nie wniósł w terminie apelacji, nie złożył zażalenia, nie złożył odpowiedniej skargi albo ta skarga wpłynęła do niewłaściwego organu. To też trzeba uregulować. Liczę na pracę nad art. 16 również w tym zakresie. Chodzi o to, żeby on wreszcie uzyskał zęby i miał realne zastosowanie w postępowaniu karnym, a nie był tylko pustą deklaracją, że brak pouczenia nie może wywoływać ujemnych skutków. Co z tego, że nie może? To jest na papierze, a niestety w praktyce sądy dalej robią swoje. Dziękuję bardzo. (Oklaski)