Wystąpienie: Marcin Józefaciuk

Stanowisko

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Jako poseł niezrzeszony popieram kierunek tej ustawy. Człowiek wezwany na przesłuchanie powinien wiedzieć, jak uzyskać pomoc prawnika, zaskarżyć decyzję czy dochodzić naprawienia krzywdy. Państwo nie może korzystać z tego, że obywatel nie rozumie procedury.

Projekt porządkuje pouczenia i rozszerza informacje o prawach, także o odszkodowaniu i zadośćuczynieniu za niewątpliwie niesłuszne zatrzymanie lub tymczasowe aresztowanie. To zmiany potrzebne. Jednak skuteczności prawa nie mierzy się liczbą rozdanych formularzy.

Rzecznik praw obywatelskich ostrzega: katalogi informacji pozostają miejscami przeładowane, a zarazem niepełne. Najważniejsze gwarancje, w tym prawo podejrzanego do milczenia, muszą być łatwe do odnalezienia.

Jako nauczyciel wiem, że podpis nie jest sprawdzianem zrozumienia. Tym bardziej gdy po drugiej stronie siedzi przestraszony siedemnastolatek, osoba starsza albo człowiek w kryzysie. Oczekuję testów z udziałem odbiorców oraz materiałów dostępnych również w polskim języku migowym.

Nie wystarczy powiedzieć, że jeden formularz będzie zrozumiały dla każdego. Dla zatrzymanych poniżej 18. roku życia potrzebujemy informacji dostosowanej do wieku i sytuacji.

Mam również poważne zastrzeżenie do usunięcia z ogólnego pouczenia świadka informacji o szczególnych trybach przesłuchania. Osobna informacja dla zakwalifikowanych osób nie rozwiązuje problemu kogoś, czyich potrzeb ochrony jeszcze nie rozpoznano.

To ważne także dla nauczyciela zgłaszającego groźby czy mężczyzny, który doświadczył przemocy. Każdy musi wiedzieć, z jakiej ochrony może skorzystać.

I wreszcie: informację o roszczeniach trzeba przekazać w takim momencie, by człowiek potrafił ustalić termin działania.

Popieram cel projektu. Oczekuję jednak sprawdzonej zrozumiałości, pełnej dostępności i ochrony od pierwszej czynności. Za czytelność pouczenia odpowiada państwo. Skutki jego niezrozumienia ponosi człowiek. Dziękuję.